اگر به دنبال سیستمی هستید که بتواند هوای خنک و یکنواخت را در تمام بخشهای خانه یا محل کارتان پخش کند و در عین حال ظاهر دکوراسیون داخلی شما را بههم نریزد، بدون شک اسپلیت کانالی یکی از بهترین گزینههاست. این سیستم مدرن تهویه مطبوع، با ترکیب قدرت سرمایشی بالا، عملکرد بیصدا و طراحی مخفی در سقف کاذب، توانسته جایگزینی حرفهای برای کولرهای گازی معمولی باشد.
اسپلیت کانالی چیست و چگونه کار میکند؟
اسپلیت کانالی یکی از انواع سیستمهای تهویه مطبوع است که با هدف خنک کردن یا گرم کردن یکنواخت چند فضا به صورت همزمان استفاده میشود. در واقع اسپلیت کانالی همان داکت اسپلیت است و هر دو به سیستم تهویه مطبوعی گفته میشوند که هوا را از طریق کانال به چند اتاق منتقل میکند.
این سیستم از دو بخش اصلی تشکیل شده است: یونیت داخلی (هواساز) و یونیت خارجی (کندانسور) که با لولههای مسی به هم متصل هستند. در این نوع اسپلیت، هوای تولید شده در یونیت داخلی، از طریق کانال کشی (داکت) به بخشهای مختلف ساختمان منتقل میشود، به همین دلیل آن را اسپلیت کانالی، یا همان داکت اسپلیت مینامند. نحوه عملکرد آن به به صورت زیر است:
- یونیت خارجی با استفاده از گاز مبرد، حرارت محیط را جذب یا دفع میکند.
- یونیت داخلی هوای خنک یا گرم تولید شده را از طریق کانالها به اتاقها میفرستد.
- یک ترموستات مرکزی نیز دمای محیط را کنترل کرده و عملکرد دستگاه را تنظیم میکند.
مزیت اصلی اسپلیت کانالی این است که میتواند هوا را کاملا یکنواخت و بدون صدا خنک یا گرم کرده و این تغییر دما را در تمام فضاها پخش میکند. علاوه بر این، ظاهر یکدست و زیبای پنل داخلی آن، باعث میشود که طراحی داخلی محیط منزل یا محل کار شما همچنان زیبایی خود را حفظ کند.

اجزای اصلی اسپلیت کانالی (یونیت داخلی و خارجی)
اسپلیت کانالی از دو بخش اصلی تشکیل شده است که هر یک وظیفه خاصی داشته و در فرایند سرمایش و گرمایش محیط نقش موثری دارند. در ادامه اجزا اصلی این دستگاه را برای شما توضیح میدهیم.
1. یونیت داخلی (هواساز)
این بخش از سیستم داکت اسپلیت، معمولا در سقف کاذب نصب میشود که وظیفه آن توزیع هوای خنک یا گرم در فضای داخلی از طریق کانال کشی است. اجزای مهم یونیت داخلی شامل موارد زیر میشوند:
- اواپراتور (Evaporator): این قطعه در واقع مبدل حرارتی است که گاز مبرد را به هوای خنک تبدیل میکند.
- فن (Blower): این قطعه نیز هوای محیط را از روی کویل عبور داده و از طریق کانال، به فضاهای مختلف میفرستد.
- فیلتر هوا: فیلتر در واقع هوایی که وارد دستگاه میشود را تصفیه کرده و گرد و خاک معلق را از هوا حذف میکند تا کیفیت هوای داخل حفظ شود.
- سینی درین و لوله تخلیه: این قطعه آب حاصل از میعان را جمع آوری کرده و تخلیه میکند.
2. بونیت خارجی ( کندانسور)
یونیت خارجی در بیرون از ساختمان قرار دارد و مسئول دفع حرارت از گاز مبرد است. اجزای اصلی این بخش نیز شامل موارد زیر هستند:
- کمپرسور: کمپرسور در واقع قلب سیستم است که گاز مبرد را فشرده کرده و در سیکل سرمایشی به گردش در میآورد.
- کندانسور (Condenser Coil): این قطعه حرارت گاز را به محیط بیرون منتقل میکند تا در دستگاه نماند.
- فن کندانسور: این فن وظیفه خنک کردن کویل و کاهش دمای مبرد را بر عهده دارد.
- شیر انبساط: این قطعه فشار مبرد را کاهش میدهد تا بتواند در مرحله بعد حرارت را جذب کند.
تفاوت اسپلیت کانالی با کولر گازی معمولی
اسپلیت کانالی و کولر گازی معمولی در نحوه پخش هوا، طراحی سیستم و نوع کاربرد با یکدیگر متفاوت هستند. هر دو دستگاه عملکرد کلی مشابهی دارند، اما تفاوتهای مهمی بین آنها وجود دارد که باعث میشود هرکدام برای نوع خاصی از فضا مناسب باشند. در ادامه تفاوتهای اصلی این دو دستگاه را توضیح میدهیم.
- نحوه توزین هوا: هر یونیت داخلی کولر گازی تنها میتواند یک فضا را خنک یا گرم کند، اما داکت اسپلیت کانالی، از طریق کانال کشی میتواند هوای خنک یا گرم را بین چندین اتاق یا سالن پخش کند. بدین صورت دمای کل ساختمان را یکنواخت میکند.
- ظاهر و طراحی داخلی: اسپلیت کانالی در واقع در سقف کاذب نصب میشود و هیچ پنل داخلی رو دیوار مشاهده نخواهد شد؛ در نتیجه جلوهای مدرن و مرتب به فضا میبخشد. اما پنل کولر گازی دیواری کاملا قابل مشاهده است.
- تعداد فضاهای تحت پوشش: کولر گازی معمولی برای تنها یک اتاق یا محیط محدود کاربرد دارد، اما اسپلیت کانالی میتواند چند اتاق یا فضا را همزمان خنک کند.
- سیستم کنترل دما: ترموستات اسپلیت کانالی معمولا از نوع مرکزی است، اما در کولر گازی معمولی هر واحد داخلی با ریموت کنترل جداگانه کنترل میشود.
- هزینه و نصب: اسپلیت کانالی به کانال کشی و طراحی دقیقتری نیاز دارد، به همین دلیل هزینه اولیه و نصب آن بالاتر است. اما هزینه نصب این سیستم در فضاهای بزرگ، به صرفهتر از نصب چندین کولر گازی مجزا خواهد بود.
- میزان تولید صدا: یونیت داخلی اسپلیت کانالی در سقف کاذب نصب میشود، به همین دلیل صدای کمتری به محیط وارد میشود. در حالی که کولر گازی معمولی صدای فن را مستقیم در اتاق پخش میکند.
مزایا و معایب اسپلیت کانالی
اسپلیت کانالی به دلیل داشتن طراحی پیشرفته و عملکرد موثر، یکی از محبوبترین سیستمهای تهویه مطبوع در ساختمانهای مسکونی، اداری و تجاری محسوب میشود، اما با این وجود میتواند مانند هر سیستم دیگری مزایا و معایب خاص خود را داشته باشد. در ادامه به بررسی مزایا و معایب اسپلیت کانالی میپردازیم.
مزایا اسپلیت کانالی
- توزیع یکنواخت هوا در تمام فضاها: با استفاده از کانال کشی، هوای خنک یا گرم به صورت یکسان در همه اتاقها پخش میشود و دما را به صورت یکپارچه کاهش یا افزایش میدهد.
- ظاهر زیبا و یکدست فضا: یونیت داخلی در سقف کاذب نصب میشود، به همین دلیل هیچ پنل یا دستگاهی در معرض دید قرار ندارد و جلوه دکوراسیون داخلی محیط را حفظ میکند.
- تولید صدای بسیار کم: محل نصب یونیت داخلی باعث میشود که صدای کارکرد دستگاه نیز به حداقل برسد و آرامش محیط حفظ شود.
- قابلیت اتصال به سیستم گرمایشی: اسپلیت کانالی علاوه بر سرمایش محیط، با اتصال به کویل آب گرم یا هیتر الکتریکی، میتواند در فصل زمستان نیز به عنوان سیستم گرمایشی عمل کند.
- کنترل دمای مرکزی: این سیستم قابلیت کنترل دما و سرعت فن از طریق ترموستات مرکزی را فراهم کرده و مدیریت مصرف انرژی را آسانتر میکند.
- مناسب برای فضاهای بزرگ: این سیستم یک گزینه ایدهآل برای ویلاها، دفاتر بزرگ و ساختمانهای چند اتاقه محسوب میشود.
معایب اسپلیت کانالی
- هزینه اولیه و نصب بالا: طراحی کانال، ایجاد سقف کاذب و تجهیزات جانبی این سیستم، باعث میشود که هزینه نصب اولیه بیشتر از کولر گازی معمولی باشد.
- مصرف انرژی نسبتا زیاد: در صورتی که از این سیستم برای چند فضا به صورت همزمان استفاده شود، میتواند مصرف برق را افزایش دهد.
- عدم امکان کنترل دمای جداگانه برای هر اتاق: معمولا همه فضاها از یک دمای مرکزی تبعیت میکنند، مگر اینکه سیستم زون بندی جداگانه نصب شود.
- نیاز به سقف کاذب مناسب: برای آنکه بتوان یونیت داخلی و کانالها را در سقف محل مورد نظر نصب نمود، باید سقف کاذب استفاده کرد.

انواع اسپلیت کانالی از نظر ظرفیت و نوع کمپرسور
اسپلیتهای کانالی از نظر ظرفیت و نوع کمپرسور، در مدلهای متنوعی تولید میشوند و این امکان را فراهم میکنند که کاربران بتوانند بهترین دستگاه را متناسب با نیاز فضاهای مختلف انتخاب نمایند. شناخت انواع مدلهای اسپلیت کانالی و تفاوتهای آنها کمک میکند که هنگام خرید، انتخابی دقیقتر و مقرون به صرفهتر داشته باشید.
انواع اسپلیت کانالی از نظر ظرفیت
ظرفیت اسپلیت کانالی معمولا بر حسب BTU/h اندازهگیری میشود و بیانگر توان خنک کنندگی یا گرمکنندگی دستگاه است که بسته به متراژ فضا و شرایط محیطی باید تعیین شود. به طور معمول مدلهای اسپلیت کانالی در ظرفیتهای زیر تولید میشوند:
|
متراژ فضا (متر مربع) |
ظرفیت پیشنهادی اسپلیت کانلی (BTU/h) |
|
تا 40 متر |
18,000 تا 24,000 |
|
40 تا 60 متر |
24,000 تا 30,000 |
|
60 تا 90 متر |
30,000 تا 36,000 |
|
90 تا 120 متر |
36,000 تا 48,000 |
|
120 تا 150 متر |
48,000 تا 60,000 |
|
150 تا 200 متر |
60,000 تا 72,000 |
|
بیش از 200 متر |
72,000 به بالا |
انتخاب ظرفیت مناسب برای اسپلیت کانالی خود، اهمیت بسیار زیادی دارد، زیرا ظرفیت پایین موجب ضعف در سرمایش، و ظرفیت بیش از حد نیز باعث افزایش مصرف برق میشود.
انواع اسپلیت کانالی از نظر نوع کمپرسور
همانطور که گفتیم، کمپرسور اسپلیت کانالی یکی از قطعات بسیار مهم آن محسوب میشود؛ به عبارتی دیگر قلب سیستم تهویه است و نوع آن تاثیر زیادی بر میزان مصرف انرژی، صدای دستگاه و طول عمر سیستم دارد. به طور کلی، اسپلیتهای کانالی از نظر نوع کمپرسور، در دو مدل زیر عرضه میشوند:
- اسپلیت کانالی معمولی (Fixed Speed): در این نوع سیستم، کمپرسور با سرعت ثابت کار میکند؛ یعنی یا سیستم کاملا روشن است یا خاموش. قیمت این دستگاه پایینتر بوده و تعمیر آن آسانتر است. اما مصرف انرژی آن بالاتر بوده و نوسان بیشتری در دما دارد.
- اسپلیت کانالی اینورتر (Inverter): کمپرسور اینورتر، قابلیت تغییر سرعت دارد و میتواند متناسب با دمای محیط، توان خود را تنظیم کند. این دستگاه مصرف برق کمتری داشته و میتواند عملکرد آرامتری داشته باشد. همچنین عمر آن نیز طولانیتر است. اما در مقابل قیمت اولیه آن بالاتر بوده و در صورت بروز هرگونه مشکل، به تعمیرکار متخصص نیاز دارد.
