لولهکشی داکت اسپلیت از مهمترین مراحل مربوط به نصب و اجرای سیستم تهویه مطبوع محسوب میشود به همین خاطر از فاکتورهای تاثیرگذار بر کارایی، عمر مفید و مصرف انرژی به شمار میرود. در مواردی که لولهکشی داکت اسپلیت به صورت اصولی و درست انجام نشود، این مورد باعث میشود تا محصولات بهترین برندهای موجود در بازار هم نتوانند عملکرد مطلوبی را در این زمینه داشته باشند.

ساختار در نظر گرفته شده برای داکت اسپلیتها به گونهای است که برای ایجاد ارتباط بین یونیت داخلی (هواساز) و یونیت خارجی (کندانسور) به لولههای مسی، لوله درین و کابلهای کنترلی نیاز است تا این ارتباط برقرار شود. همین مسئله باعث شده است تا انتخاب مسیر مناسب، رعایت فاصله استاندارد بین یونیتها، عایقکاری درست و تست نشتی لولهها اهمیت زیادی داشته باشد.
نحوه صحیح لولهکشی داکت اسپلیت برای تضمین عملکرد و عمر مفید دستگاه
داکت اسپلیت یک سیستم سرمایش مرکزی است که برای نصب در ساختمانهای بزرگ بیشترین کاربرد را دارد. نوع لولهکشی داکت اسپلیت از مراحل مهم در نصب این سیستم محسوب میشود و باید طبق اصول فنی انجام شود. برای انجام این کار نیاز است تا در ابتدای کار مسیر بین یونیت داخلی و خارجی تعیین و از لولههای مسی مخصوص مبرد با قطر مناسب استفاده شود.
بعد از آن لولهها به صورت مستقیم و با حداقل خم اجرا و با فوم الاستومری عایقکاری خواهند شد تا از تعریق و اتلاف انرژی جلوگیری شود. بعد از نصب، تست نشت با نیتروژن و وکیوم کامل سیستم انجام میشود. در پایان کار نیز لوله درین و کابلهای ارتباطی نصب و اتصال نهایی طبق استاندارد کارخانه انجام میشود.
مسئلهای که باید مورد توجه قرار بگیرد این است که عدم رعایت نکات حرفهای در لوله کشی داکت اسپلیت منجر به اتلاف انرژی، تبادل حرارتی ناخواسته با محیط و دیگر موارد خواهد شد.
نکات مهم در عایقکاری لولههای تاسیساتی و سرمایشی
با توجه به لولهکشی داکت اسپلیت به دو صورت (توکار یا داخل داکت و یا روکار) انجام خواهد شد. مهم نیست کدام روش انتخاب شده باشد برای اجرای عایقکاری تمام جداره لولههای مسی نیاز داریم.
روش عایقکاری لولهها به شرح زیر است:
- در ابتدای کار نیاز است تا لولهها در مسیر جدا از مصالح ساختمانی نصب شوند تا تحت تأثیر مصالح پوسیده قرار نگیرند.
- نیاز است تا تمامی لولهها را با دو لایه ضد زنگ بپوشانید.
- اگر با دفن شدن لولهها روبرو شدید لازم است که با یک لایه روغن و نوار پرایمر پوشانده شوند.
- اگر با عبور لولهها از داکت اسپلیت روبرو شدید لازم است که تمامی سطوح اطراف آنها را با یک لایه پشم شیشه یا فوم آلومینیوم بپوشانید.
- جهت عایق کردن لولههای روکار از دو لایه ضد زنگ به همراه یک لایه رنگ و ورق آلومینیومی استفاده کنید.
لوله کشی داکت اسپلیت به عنوان یکی از مهم ترین مراحل نصب داکت اسپلیت محسوب می شود
آشنایی با اجزای لولهکشی داکت اسپلیت
| اجزا | وظیفه / کاربرد | نکات مهم اجرایی |
|---|---|---|
| لولههای مسی (رفت و برگشت) | انتقال گاز مبرد بین یونیت داخلی و خارجی | استفاده از لوله مسی بدون درز و سایز مناسب با ظرفیت دستگاه |
| عایق لولهها | جلوگیری از تعریق، هدررفت انرژی و یخزدگی | استفاده از فوم الاستومری با ضخامت کافی و بدون بریدگی |
| لوله درین (تخلیه آب کندانس) | خارج کردن آب حاصل از رطوبت هوا در اواپراتور | رعایت شیب مناسب برای تخلیه طبیعی و جلوگیری از نشت آب |
| کابل برق و کنترل | تأمین برق و انتقال فرمان بین یونیتها | استفاده از کابل استاندارد و ایمن، جدا از مسیر لوله درین |
| اتصالات و بستها | فیکس کردن لولهها و کابلها در مسیر | نصب محکم، جلوگیری از لرزش و رعایت نظم مسیر |
| پمپ درین (در صورت نیاز) | تخلیه آب در مسیرهایی با شیب کم یا ارتفاع زیاد | انتخاب پمپ مناسب با ظرفیت داکت اسپلیت |
راهنمای کامل طراحی مسیر لولهکشی داکت اسپلیت (از یونیت داخلی تا خارجی)
طراحی صحیح نقشه و مسیر لولهکشی داکت اسپلیت از مهمترین اقدامات مربوطه پیش از نصب محسوب میشود و هدف کلی از تهیه نقشه، تعیین مسیر دقیق عبور لولههای مسی، درین و کابلها بین یونیت داخلی (هواساز) و یونیت خارجی (کندانسور) میباشد تا سیستم با بهترین راندمان و کمترین اتلاف انرژی کار کند.
نکات مهم که باید در طراحی مسیر لولهکشی به آنها توجه کنید عبارتند از
- کوتاه و مستقیم بودن مسیر: هر چقدر که مسیر لولهها کوتاهتر و بدون خمهای تند باشد، در این صورت بازده سیستم بیشتر و فشار گاز کمتر افت پیدا میکند.
- رعایت فاصله مجاز بین یونیتها: بیشتر شرکتهای سازنده در این زمینه برای هر ظرفیت، حداقل و حداکثر طول لوله مجاز تعیین خواهند کرد. در صورت طول زیاد، باید شارژ گاز اضافه انجام شود.
- شیب مناسب برای لوله درین: نیاز است تا لوله تخلیه آب با شیب ملایم (حدود ۱%) اجرا شود تا آب به صورت طبیعی خارج شود و در مسیر جمع نشود.
- عبور لولهها از مسیر امن و در دسترس: بهترین مسیر عبور انتخابی سقف کاذب یا داکت مخصوص تأسیسات میباشد تا هم زیبا باشد و هم در آینده برای تعمیرات دسترسی آسان داشته باشد.
- جلوگیری از تماس مستقیم لولههای مسی با اجسام فلزی یا سیمان: انجام این کار میتواند باعث خوردگی و آسیب به عایق شود.
نکته مهم: پیش از اجرای سقف کاذب یا گچکاری، نیاز است تا مسیر لولهکشی با دقت توسط نصاب مشخص و تست شود تا از نشتی و خطای مسیر جلوگیری شود.

جدول استاندارد سایز لولههای مسی برای ظرفیتهای مختلف
| ظرفیت داکت (BTU/h) | نوع کمپرسور | قطر لوله رفت (اینچ) | قطر لوله برگشت (اینچ) |
|---|---|---|---|
| 18000 | اسکرال | 3.8 | 5.8 |
| 18000 | روتاری | 1.4 | 1.2 |
| 24000 | اسکرال | 3.8 | 5.8 |
| 24000 | روتاری | 3.8 | 5.8 |
| 30000 | اسکرال | 3.8 | 5.8 |
| 30000 | روتاری | 3.8 | 5.8 |
| 36000 | اسکرال | 3.8 | 5.8 |
| 36000 | روتاری | 3.8 | 5.8 |
| 42000 | اسکرال | 3.8 | 3.4 |
| 42000 | روتاری | 3.8 | 3.4 |
| 48000 | اسکرال | 3.8 | 3.4 |
| 48000 | روتاری | 3.8 | 3.4 |
| 60000 | اسکرال | 3.8 | 3.4 |
| 60000 | روتاری | 3.8 | 3.4 |
نکات اجرایی در نصب و لولهکشی داکت اسپلیت
- عایقکاری کامل لولههای مسی با استفاده از عایق های استاندارد و چسب مخصوص در محل اتصالات
- جلوگیری از تماس مستقیم لولهها با سطوح فلزی یا بتنی جهت پیشگیری از خوردگی
- استفاده از بست و ساپورت مناسب جهت فیکس کردن مسیر لولهها و جلوگیری از لرزش
- امکان انتخاب کوتاهترین و مستقیمترین مسیر ممکن بین یونیت داخلی و خارجی
- به کارگیری لوله مسی بدون درز و با سایز استاندارد متناسب با ظرفیت دستگاه
- خمکاری لولهها با فنر و یا دستگاه جهت جلوگیری از ترک خوردگی و شکستگی
- جوشکاری لولهها با گاز نیتروژن برای جلوگیری از اکسید شدن داخل لوله در زمان اتصال
- انجام تست نشتی بعد از اتمام لولهکشی با گاز ازت جهت اطمینان از عدم نشتی
- وکیوم کامل لولهها پیش از شارژ گاز مبرد جهت حذف رطوبت و هوا از مسیر
- رعایت فاصله مجاز ارتفاعی و افقی طبق دستورالعمل شرکت سازنده
- جدا کردن مسیر کابل برق و لوله درین جهت پیشگیری از خطرات الکتریکی
- تست عملکرد سیستم پس از نصب برای اطمینان از سرمایش، گرمایش و تخلیه صحیح آب
خطاهای رایج در لولهکشی داکت اسپلیت
- عدم رعایت شیب مناسب لوله درین ← در این موارد آب کندانس در مسیر جمع میشود و منجر به نشت آب یا رشد قارچ و کپک خواهد شد.
- عایقکاری ناقص یا آسیب دیده لولهها ← منجر به هدررفت انرژی، تعریق لوله و یخزدگی.
- عبور لولهها و کابلها از مسیر غیر ایمن ← آسیب دیدن لوله، ایجاد صدا و مشکل در تعمیرات بعدی.
- عدم تست نشتی و وکیوم پس از نصب ← وجود هوا و رطوبت در لولهها باعث کاهش کارایی و خوردگی سیستم میشود.
- خمهای تند و غیر اصولی در لوله مسی ← منجر به ترک خوردن لوله، کاهش جریان مبرد و افزایش احتمال نشتی.
- انتخاب مسیر طولانی یا غیر استاندارد لولهها ← منجر به افت فشار مبرد و کاهش راندمان سیستم.
- استفاده از لوله مسی با سایز نامناسب ← کاهش کارایی سیستم و فشار نامتعادل در سیکل تبرید.
- اتصال غیر استاندارد یا جوشکاری ناصحیح ← نشتی مبرد، کاهش عمر کمپرسور و عملکرد ضعیف سیستم.
زمان مناسب برای اجرای لولهکشی داکت اسپلیت
بهترین زمانی که میتوان برای اجرای لولهکشی داکت اسپلیت در نظر گرفت در مرحله ساخت یا بازسازی ساختمان میباشد تا مسیرها به راحتی قابل دسترسی باشند و از آسیب به سقف یا دیوار جلوگیری شود. پیش از گچکاری یا نصب سقف کاذب، بهتر است مسیر لولهها مشخص و آماده شود تا نصب بدون مشکل انجام گیرد. هماهنگی با برقکار و دیگر تأسیسات نیز در این مرحله بسیار اهمیت دارد.
لوله رفت و برگشت داکت اسپلیت
لولههای رفت و برگشت موظف به انتقال گاز مبرد بین یونیت داخلی (هواساز) و یونیت خارجی (کندانسور) هستند. (لوله رفت، کمک میکند تا مبرد را با فشار بالا و دمای مناسب از کندانسور به هواساز منتقل کند تا سرمایش یا گرمایش محیط انجام شود. لوله برگشت، مبرد بعد از جذب حرارت محیط را دوباره به کندانسور برمیگرداند تا سیکل تبرید کامل شود.)
انتخاب سایز مناسب لولهها، اجرای مسیر کوتاه و مستقیم و خمکاری صحیح بدون ترک خوردگی، تاثیر مستقیمی بر راندمان سیستم و طول عمر کمپرسور دارد. همچنین، عایقکاری درست این لولهها از هدررفت انرژی و تعریق جلوگیری میکند.
روش صحیح اتصال لولهها در داکت اسپلیت؛ گامبهگام تا اجرای استاندارد
اتصال درست و اصولی لولههای مسی به یکدیگر از مهمترین مراحل مربوط به لوله کشی داکت اسپلیت محسوب میشود که لازم است تا با دقت کامل انجام شود و هیچ نوع نشتی وجود نداشته باشد. انجام این کار از طریق روش جوش هوا گاز با استفاده از مفتولهای نقره و یا برنجی انجام خواهد شد.
نیاز است تا لولهها در یکدیگر چفت شوند و بعد محل درز میان آنها جوشکاری شود. جهت انجام این کار نیاز است تا دهانه یکی از لولهها به شکل لاله شده تا با اندکی گشادتر شدن دهانه بتوانیم لولهی دیگر را در داخل لوله اول چفت کنیم. بعد از آن اطراف محل اتصال با استفاده از مفتول جوشکاری لحیم خواهد شد. در هر صورت مجاز به اتصال سربهسر لولهها به یکدیگر نیستیم.
اما روش اتصال لولهها به محل یونیتهای داخلی و خارجی سیستم داکت اسپلیت از طریق پیچ و مهره انجام میشود. توجه کنید که سایز پیچ و مهره کار شده در یونیتهای داکت اسپلیت با توجه به ظرفیت لولهها انتخاب شده و در کل بزرگتر از سیستمهای کولر گازی معمولی است.
حداکثر طول لولهکشی داکت اسپلیت چقدر است؟
حداکثر ارتفاع مجاز لوله کشی معمولاً بین ۳۰ تا ۴۰ متر و طول مجاز لوله کشی افقی و عمودی بین ۵۰ تا ۷۰ متر میباشد.
توجه داشته باشید که برای طولهای بیشتر از مقدار استاندارد، در برخی از موارد نیاز به افزایش شارژ گاز مبرد یا استفاده از کمپرسور قویتر میباشد. همچنین طول زیاد باعث کاهش راندمان سرمایش و گرمایش و فشار اضافی روی کمپرسور خواهد شد.
نکات کلیدی و مهم در لولهکشی داکت اسپلیت برای افزایش راندمان و نصب صحیح
- انتخاب سایز مناسب لوله مسی: نیاز است تا سایز لولههای رفت و برگشت را با توجه به ظرفیت دستگاه و نوع کمپرسور (روتاری یا اسکرال) انتخاب کنید.
- رعایت شیب و مسیر لولهکشی: بهتر است تا مسیر لولهها تا جایی که امکان دارد کوتاه، مستقیم و با حداقل خم باشد. در لولهی رفت و برگشت گاز نیاز به شیب ملایم به سمت یونیت بیرونی دارد تا برگشت روغن به کمپرسور به درستی انجام شود.
- عایقکاری کامل لولهها: جهت جلوگیری از تعریق، هدررفت انرژی و کاهش راندمان، نیاز به استفاده از عایق الاستومری با ضخامت مناسب دارید. اتصالهای عایق باید کاملاً چسبکاری و درزگیری شوند.
- جوشکاری و وکیوم صحیح: نیاز است تا برای اتصال لولهها از جوش نقرهای استفاده شود و قبل از شارژ گاز، سیستم حتماً وکیوم کامل شود تا از ورود هوا و رطوبت به مدار جلوگیری شود.
- فاصله مناسب بین یونیت داخلی و خارجی: به هیچ عنوان نباید لولهکشی از طول مجاز تعیین شده توسط شرکت سازنده بیشتر باشد. این مورد باعث افت فشار گاز و کاهش راندمان دستگاه خواهد شد.
- محافظت از لولهها در مسیر عبور: هنگام عبور لولهها از دیوار یا سقف کاذب، توصیه می کنیم از روکش محافظ، داکت یا لوله PVC استفاده شود تا از آسیبهای احتمالی فیزیکی و نشتی جلوگیری شود.
دیگر خدمات ارائه شده در بیتا سرویس:
